Chuyên mục: Cập nhật pháp luật thuế · Cập nhật ngày 17/8/2026 · Kế Toán Thuế Nha Trang
Ngày 30/6/2026 là mốc ban hành dày đặc nhất của ngành thuế trong nhiều năm trở lại đây: chỉ trong một ngày, Chính phủ ban hành 4 nghị định và Bộ Tài chính ban hành hàng loạt thông tư, đồng loạt có hiệu lực từ 01/7/2026 để thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.
Đợt văn bản này thay thế gần như toàn bộ khung hướng dẫn cũ — trong đó có những thông tư đã được sử dụng suốt hơn một thập kỷ như Thông tư 111/2013/TT-BTC (thuế TNCN), Thông tư 80/2021/TT-BTC (quản lý thuế), Thông tư 92/2015/TT-BTC (cá nhân kinh doanh). Bài viết dưới đây tổng hợp danh mục đầy đủ để doanh nghiệp và hộ kinh doanh đối chiếu.
I. Các Nghị định có hiệu lực từ 01/7/2026
1. Nghị định 252/2026/NĐ-CP — Hướng dẫn Luật Quản lý thuế
Ban hành 30/6/2026, hiệu lực 01/7/2026. Gồm 7 chương, 76 điều. Thay thế Nghị định 126/2020/NĐ-CP và 4 văn bản liên quan.
- Rút ngắn thời hạn khai bổ sung hồ sơ khai thuế từ 10 năm xuống còn 5 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ (với trường hợp người nộp thuế tự phát hiện trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra).
- Áp dụng cơ chế hoàn thuế, miễn giảm thuế tự động dựa trên cơ sở dữ liệu và quản lý rủi ro.
- Ngưỡng tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế: nợ quá hạn từ 120 ngày trở lên, với mức từ 50 triệu đồng (cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh) hoặc từ 500 triệu đồng (người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp).
- Sàn thương mại điện tử có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thay người bán.
- Rút ngắn thời hạn giải quyết hồ sơ đăng ký thuế.
2. Nghị định 253/2026/NĐ-CP — Hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân
Ban hành 30/6/2026, hiệu lực 01/7/2026. Gồm 7 chương, 71 điều và 1 phụ lục. Hướng dẫn xác định cá nhân cư trú, thu nhập chịu thuế và miễn thuế, căn cứ tính thuế, giảm trừ gia cảnh, khấu trừ, khai — quyết toán — hoàn thuế.
Những điểm doanh nghiệp cần cập nhật ngay vào bảng lương:
- Ngưỡng khấu trừ 10% tăng từ 2 triệu lên 5 triệu đồng/lần chi trả đối với cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng.
- Tiền ăn giữa ca miễn thuế nâng từ 730.000 đồng lên 1,2 triệu đồng/người/tháng.
- Mức trừ đối với bảo hiểm hưu trí tự nguyện tăng từ 1 triệu lên 3 triệu đồng/tháng.
- Bổ sung giảm trừ chi khám chữa bệnh (tối đa 23 triệu đồng/năm) và chi giáo dục (tối đa 24 triệu đồng/năm).
- Miễn thuế với tiền lương trả cho ngày phép năm chưa nghỉ, tiền làm thêm giờ, làm việc ban đêm theo quy định.
- Bổ sung thu nhập chịu thuế mới: chuyển nhượng tên miền quốc gia ".vn", tín chỉ các-bon, biển số xe, tài sản số.
- Không phải quyết toán thuế nếu số thuế phải nộp nhỏ hơn số đã tạm nộp mà cá nhân không yêu cầu hoàn.
3. Nghị định 254/2026/NĐ-CP — Hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử
Ban hành 30/6/2026, hiệu lực 01/7/2026. Thay thế toàn bộ Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Điều 1 Nghị định 41/2022/NĐ-CP.
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm phải sử dụng hóa đơn điện tử; nhóm bán lẻ, ăn uống, dịch vụ có sử dụng máy tính tiền áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế (không bắt buộc chữ ký số).
- Bổ sung cơ chế thưởng cho người tiêu dùng tố giác hành vi không xuất hóa đơn, tối đa 10 triệu đồng/vụ việc.
- Điều chỉnh thời điểm lập hóa đơn với một số nhóm dịch vụ đặc thù và quy định xác định tỷ giá.
- Mở rộng các trường hợp được miễn lập hóa đơn; siết cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước.
Lưu ý: mọi quy trình nội bộ, hợp đồng dịch vụ hoặc tài liệu đào tạo đang viện dẫn "Nghị định 123/2020/NĐ-CP" hay "Nghị định 70/2025/NĐ-CP" đều đã hết căn cứ pháp lý kể từ 01/7/2026.
4. Nghị định 255/2026/NĐ-CP — Quản lý thuế với giao dịch liên kết
Hiệu lực 01/7/2026, áp dụng từ kỳ tính thuế TNDN năm 2026. Thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP. Về cơ bản kế thừa nền tảng quy định hiện hành về xác định giá giao dịch liên kết, đồng thời làm rõ thêm nghĩa vụ kê khai và cung cấp thông tin. Doanh nghiệp có quan hệ công ty mẹ – con, bên liên kết cần rà soát lại hồ sơ xác định giá.
5. Nghị định 201/2026/NĐ-CP — Thuế suất thuế xuất khẩu
Ban hành 08/6/2026, hiệu lực 23/7/2026. Sửa đổi, bổ sung thuế suất thuế xuất khẩu của một số mặt hàng tại Biểu thuế xuất khẩu ban hành kèm Nghị định 26/2023/NĐ-CP. Điều chỉnh thuế xuất khẩu nhiều mặt hàng khoáng sản (kali, fluorit, leucit...) và bổ sung một số dòng thuế suất 0%.
II. Các Thông tư của Bộ Tài chính có hiệu lực từ 01/7/2026
1. Thông tư 89/2026/TT-BTC — Quản lý thuế (văn bản lớn nhất)
Ban hành 30/6/2026, hiệu lực 01/7/2026. Gồm 10 chương, 101 điều (bản đầy đủ dài tới 839 trang), quy định chi tiết Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP: giao dịch điện tử, khai và nộp thuế, hoàn thuế, miễn giảm thuế, kiểm tra thuế, kết nối và trao đổi dữ liệu.
Theo khoản 1 Điều 99, kể từ 01/7/2026 có 10 Thông tư hết hiệu lực thi hành, trong đó đáng chú ý:
- Thông tư 80/2021/TT-BTC — hướng dẫn Luật Quản lý thuế và Nghị định 126/2020/NĐ-CP
- Thông tư 94/2025/TT-BTC — sửa đổi, bổ sung Thông tư 80/2021/TT-BTC
- Thông tư 92/2015/TT-BTC — thuế TNCN đối với cá nhân kinh doanh
- Thông tư 103/2014/TT-BTC — thuế nhà thầu
- Thông tư 19/2021/TT-BTC — giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế
- Thông tư 84/2016/TT-BTC — thủ tục thu nộp NSNN với thuế và thu nội địa
- Thông tư 179/2013/TT-BTC — xóa nợ tiền thuế, tiền phạt không có khả năng thu hồi
- Thông tư 96/2016/TT-BTC và Thông tư 97/2016/TT-BTC — miễn thuế TNCN cho một số đối tượng đặc thù
Điểm chuyển tiếp quan trọng: hồ sơ khai thuế có kỳ tính thuế trước ngày 01/7/2026 vẫn tiếp tục sử dụng mẫu biểu cũ.
2. Thông tư 87/2026/TT-BTC — Thuế thu nhập cá nhân
Ban hành 30/6/2026, hiệu lực 01/7/2026. Quy định chi tiết Luật Thuế TNCN 2025 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Thay thế Thông tư 111/2013/TT-BTC.
- Ngưỡng thu nhập bình quân tháng để xác định người phụ thuộc tăng từ 1 triệu lên 3 triệu đồng.
- Phân loại rõ hơn hồ sơ chứng minh cho từng nhóm người phụ thuộc; cơ quan thuế được khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác minh, giảm giấy tờ phải nộp.
- Hướng dẫn mới về thuế TNCN với chuyển nhượng chứng khoán phái sinh (0,1% mỗi lần chuyển nhượng).
3. Các Thông tư còn lại (hiệu lực 01/7/2026)
- Thông tư 90/2026/TT-BTC — quy định về đăng ký thuế.
- Thông tư 91/2026/TT-BTC — hướng dẫn Luật Quản lý thuế về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử.
- Thông tư 94/2026/TT-BTC — quản lý tuân thủ, quản lý rủi ro trong quản lý thuế.
- Thông tư 86/2026/TT-BTC — quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
- Thông tư 84/2026/TT-BTC — hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài xuất cảnh.
- Thông tư 82/2026/TT-BTC — tiêu chuẩn kinh doanh hàng miễn thuế.
- Thông tư 58/2026/TT-BTC (ban hành 25/5/2026) — chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ, thay thế Thông tư 132/2018/TT-BTC. Doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc bố trí kế toán trưởng; hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được tự nguyện lựa chọn áp dụng chế độ kế toán này.
- Thông tư 97/2026/TT-BTC (hiệu lực 06/7/2026) — bãi bỏ Thông tư 55/2010/TT-BTC hướng dẫn thuế GTGT đối với các Đài truyền hình.
III. Nghị định có hiệu lực trong tháng 8/2026
Đợt văn bản tháng 8/2026 chủ yếu thuộc lĩnh vực hải quan, đấu thầu và đất đai, ít tác động trực tiếp tới nghiệp vụ kế toán – thuế thường ngày của doanh nghiệp:
- Nghị định 273/2026/NĐ-CP (hiệu lực 21/8/2026) — quản lý, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế.
- Nghị định 274/2026/NĐ-CP (hiệu lực 21/8/2026) — ưu đãi tới 5% trong đấu thầu cho nhà đầu tư áp dụng công nghệ cao, thân thiện môi trường.
- Nghị định 281/2026/NĐ-CP (hiệu lực 31/8/2026) — xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần làm gì ngay?
- Cập nhật bảng lương và quy trình khấu trừ TNCN: áp dụng ngưỡng khấu trừ 10% mới là 5 triệu đồng/lần chi trả, mức miễn thuế tiền ăn giữa ca 1,2 triệu đồng/tháng, ngưỡng thu nhập người phụ thuộc 3 triệu đồng/tháng.
- Thay mẫu biểu và mẫu cam kết: các biểu mẫu đang tham chiếu Thông tư 111/2013/TT-BTC và Thông tư 80/2021/TT-BTC đã hết hiệu lực từ 01/7/2026.
- Rà soát hệ thống hóa đơn điện tử theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC, đặc biệt với hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm.
- Kiểm tra tình trạng nợ thuế của doanh nghiệp và người đại diện pháp luật để tránh rơi vào ngưỡng tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
- Rà soát hồ sơ giao dịch liên kết theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP trước kỳ quyết toán TNDN 2026.
- Hộ kinh doanh cân nhắc áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC để chuẩn hóa sổ sách sau khi bỏ thuế khoán.
Lưu ý: Bài viết tổng hợp từ các văn bản pháp luật công khai trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và các nguồn pháp luật chuyên ngành, mang tính chất tham khảo chung, cập nhật đến ngày 17/8/2026. Trước khi áp dụng vào hồ sơ thực tế, vui lòng đối chiếu toàn văn văn bản gốc hoặc liên hệ Kế Toán Thuế Nha Trang để được tư vấn cụ thể theo từng trường hợp.
